Tìm hiểu A-Z bệnh ahpnd trên tôm: Nguyên nhân, cách điều trị

Bệnh AHPND trên tôm là một trong những bệnh nguy hiểm nhất hiện nay, gây thiệt hại nghiêm trọng cho người nuôi tôm và thường xuất hiện ở các loài tôm thẻ chân trắng và tôm sú. Bệnh xuất hiện sớm, lây lan nhanh và tỷ lệ chết cao nếu không được xử lý kịp thời. Bài viết dưới đây hóa chất thủy sản Việt Mỹ sẽ giúp bà con tìm hiểu A-Z về bệnh AHPND, từ nguyên nhân, biểu hiện đến cách điều trị và phòng ngừa hiệu quả.

AHPND là bệnh gì? Tìm hiểu bệnh ahpnd trên tôm

AHPND (Acute Hepatopancreatic Necrosis Disease) là bệnh hoại tử gan tụy cấp tính trên tôm, trước đây còn được gọi là hội chứng chết sớm (EMS). Bệnh thường xuất hiện trong 10 – 35 ngày đầu sau khi thả giống, gây chết hàng loạt, đặc biệt trên tôm thẻ chân trắng và tôm sú.

Bệnh AHPND tấn công trực tiếp vào gan tụy – cơ quan tiêu hóa và chuyển hóa quan trọng nhất của tôm, khiến gan tụy bị hoại tử nhanh chóng, làm tôm suy yếu, bỏ ăn và chết chỉ sau vài ngày nhiễm bệnh. Do tốc độ tiến triển nhanh và khó kiểm soát, AHPND được xếp vào nhóm bệnh nguy hiểm hàng đầu trong nuôi tôm.

Hiện nay, bệnh AHPND đã xuất hiện ở nhiều vùng nuôi thâm canh và bán thâm canh, đặc biệt tại các khu vực có mật độ nuôi cao và môi trường ao nuôi biến động mạnh.

Biểu hiện của bệnh AHPND trên tôm

Việc nhận biết sớm dấu hiệu bệnh AHPND trên tôm đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình điều trị và hạn chế thiệt hại. Một số biểu hiện thường gặp gồm:

• Tôm giảm ăn hoặc bỏ ăn hoàn toàn chỉ sau 1–2 ngày.
• Gan tụy nhạt màu, teo nhỏ, mềm hoặc bị hoại tử, dễ vỡ khi bóp nhẹ.
• Ruột tôm trống hoặc đứt khúc, không chứa thức ăn.
• Tôm bơi lờ đờ, tập trung ven bờ hoặc đáy ao, phản xạ kém.
• Vỏ tôm mỏng, cơ nhão, chậm lớn.
• Tôm chết rải rác rồi tăng nhanh thành chết hàng loạt trong thời gian ngắn.

Ở giai đoạn nặng, tôm có thể chết đến 70–100% chỉ trong vài ngày, gây thiệt hại lớn cho người nuôi nếu không có biện pháp xử lý kịp thời.

Xem thêm: Cá bơi lờ đờ trên mặt nước, bỏ ăn: Nguyên nhân, cách xử lý

Nguyên nhân gây bệnh AHPND trên tôm

Nguyên nhân chính gây bệnh AHPND trên tôm được xác định là do vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus mang plasmid độc tố đặc biệt (PirA và PirB). Các độc tố này tấn công trực tiếp vào tế bào gan tụy, gây hoại tử cấp tính.

Ngoài tác nhân vi khuẩn, bệnh AHPND còn bùng phát mạnh do nhiều yếu tố thuận lợi khác như:

• Chất lượng con giống kém, mang mầm bệnh từ trại sản xuất.
• Môi trường ao nuôi ô nhiễm, tích tụ khí độc NH₃, H₂S, NO₂.
• Biến động pH, độ mặn, nhiệt độ đột ngột.
• Mật độ nuôi quá cao, quản lý thức ăn kém gây dư thừa hữu cơ.
• Lạm dụng kháng sinh làm mất cân bằng hệ vi sinh có lợi trong ao nuôi.

Sự kết hợp của các yếu tố trên tạo điều kiện cho vi khuẩn Vibrio phát triển mạnh và gây bệnh AHPND trên tôm.

Xem thêm: Yucca hấp thụ độc ao nuôi

Chia sẻ bí quyết triệu trị bệnh AHPND trên tôm hiệu quả

Hiện nay chưa có thuốc đặc trị hoàn toàn bệnh AHPND, do đó việc điều trị chủ yếu tập trung vào kiểm soát vi khuẩn, ổn định môi trường và tăng sức đề kháng cho tôm. Một số bí quyết điều trị hiệu quả bà con có thể áp dụng gồm:

• Giảm ngay lượng thức ăn hoặc ngưng cho ăn 1-2 cữ để hạn chế ô nhiễm đáy ao, giảm áp lực lên gan tụy
• Xử lý môi trường ao nuôi bằng các chế phẩm vi sinh để giảm mật độ vi khuẩn Vibrio, phân hủy chất hữu cơ và khí độc đáy ao. Ưu tiên các sản phẩm vi sinh có khả năng cạnh tranh và ức chế Vibrio.
• Bổ sung men vi sinh đường ruột, vitamin C, khoáng chất và các chất tăng cường chức năng gan tụy vào thức ăn để giúp tôm phục hồi nhanh hơn.

Cách phòng ngừa bệnh AHPND trên tôm bà con nên biết

Phòng bệnh luôn là giải pháp hiệu quả và bền vững nhất trong nuôi tôm. Để hạn chế tối đa bệnh AHPND trên tôm, bà con cần chú ý các biện pháp sau:

• Chọn con giống sạch bệnh, có kiểm dịch rõ ràng, ưu tiên giống SPF.
• Cải tạo ao nuôi kỹ lưỡng, xử lý đáy ao và nguồn nước đầu vào trước khi thả.
• Duy trì môi trường ao nuôi ổn định, hạn chế biến động pH, độ mặn, nhiệt độ.
• Quản lý thức ăn hợp lý, tránh dư thừa gây ô nhiễm đáy ao.
• Định kỳ sử dụng men vi sinh, chế phẩm sinh học để kiểm soát vi khuẩn gây hại.
• Bổ sung dinh dưỡng, vitamin và khoáng chất giúp tôm tăng sức đề kháng.
• Theo dõi sức khỏe tôm hằng ngày để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.

Việc kết hợp đồng bộ các biện pháp trên sẽ giúp bà con giảm nguy cơ bùng phát bệnh AHPND, nâng cao tỷ lệ sống và hiệu quả vụ nuôi.

Bệnh AHPND trên tôm là mối đe dọa lớn đối với nghề nuôi tôm do khả năng lây lan nhanh và gây thiệt hại nghiêm trọng. Hiện nay, hóa chất thủy sản Việt Mỹ cung cấp các loại men vi sinh xử lý nước, các loại vitamin C và khoáng chất giúp tăng sức đề kháng cho tôm hiệu quả để phòng ngừa bệnh AHPND. Nếu quý khách có nhu cầu về các sản phẩm trên, hãy liên hệ với chúng tôi theo số điện thoại chi nhánh gần nhất ở cuối website để được hỗ trợ. Trân trọng cảm ơn quý khách.