A-Z nguyên nhân, dấu hiệu & điều trị bệnh hoại tử cơ trên tôm

Bệnh hoại tử cơ trên tôm là bệnh nguy hiểm thường gặp trong quá trình nuôi tôm, đặc biệt ở giai đoạn tôm lớn. Bệnh không chỉ làm tôm chậm lớn, giảm chất lượng thương phẩm mà còn có thể gây chết rải rác hoặc hàng loạt nếu không xử lý kịp thời. Cùng hóa chất thủy sản Việt Mỹ tìm hiểu nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị bệnh hoại tử cơ trên tôm trong bài viết dưới đây

Bệnh hoại tử cơ trên tôm là gì?

Hoại tử cơ trên tôm là hiện tượng các sợi cơ bị tổn thương, biến tính hoặc chết, khiến phần thịt tôm chuyển màu bất thường. Bệnh thường xuất hiện ở phần đuôi, thân hoặc cơ bụng, làm tôm yếu, bơi kém và dễ chết.

Bệnh hoại tử cơ có thể xuất hiện trên nhiều loài tôm nuôi như tôm thẻ chân trắng, tôm sú, tôm càng xanh, trong đó tôm thẻ chân trắng là đối tượng dễ mắc nhất và đặc biệt là khi môi trường ao nuôi biến động mạnh. Bệnh hoại tử cơ thường xuất hiện trong giai đoạn tôm lớn khoảng từ 40-45 ngày tuổi.

Nguyên nhân khiến tôm bị hoại tử cơ

Bệnh hoại tử cơ trên tôm là bệnh truyền nhiễm do virus gây ra. Nó thường không do một nguyên nhân đơn lẻ mà xuất phát từ sự kết hợp của nhiều yếu tố bất lợi, bao gồm:

• Sốc môi trường, thay đổi đột ngột nhiệt độ, độ mặn, pH, oxy hòa tan
• Thiếu oxy đáy ao, đặc biệt vào ban đêm hoặc rạng sáng
• Chất lượng nước kém, tích tụ khí độc NH₃, H₂S, NO₂
• Thiếu khoáng chất, đặc biệt là canxi, magie, phospho
• Thiếu vitamin C, E, làm giảm sức bền của mô cơ
• Tôm bị stress kéo dài do mật độ nuôi cao hoặc thao tác mạnh
• Nhiễm vi khuẩn cơ hội khi sức đề kháng tôm suy yếu

Những yếu tố này khiến cấu trúc cơ bị phá vỡ, dẫn đến hoại tử cơ.

Dấu hiệu nhận biết hoại tử cơ trên tôm

Việc nhận biết sớm dấu hiệu bệnh hoại tử cơ trên tôm giúp bà con xử lý kịp thời, tránh lây lan và thiệt hại lớn. Một số dấu hiệu điển hình gồm:

• Cơ tôm chuyển màu trắng đục, trắng sữa hoặc xám
• Hoại tử thường bắt đầu từ đuôi, sau đó lan dần lên thân
• Cơ bị bở, mềm, không còn độ trong
• Tôm bơi yếu, phản xạ chậm, thường nằm đáy
• Giảm ăn hoặc bỏ ăn
• Tôm chết rải rác, tăng dần nếu không xử lý

Ở giai đoạn nặng, phần cơ hoại tử có thể lan rộng, khiến tôm chết nhanh.

Tôm bị hoại tử cơ gây thiệt hại cho bà con

Hoại tử cơ tuy không luôn gây chết hàng loạt ngay lập tức nhưng lại ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu quả kinh tế:

• Tôm chậm lớn, hao hụt trọng lượng
• Tỷ lệ sống giảm, đặc biệt ở giai đoạn cuối vụ
• Chất lượng tôm thương phẩm kém, khó tiêu thụ
• Giá bán thấp do tôm bị đục cơ, thịt bở
• Tăng chi phí xử lý môi trường và chăm sóc

Nếu bệnh kéo dài, bà con có thể mất toàn bộ chi phí của vụ nuôi gây thiệt hại nặng nề.

Phương pháp điều trị bệnh hoại tử cơ trên tôm hiệu quả

Hiện nay chưa có thuốc đặc trị hoàn toàn bệnh hoại tử cơ, do đó điều trị chủ yếu tập trung vào xử lý nguyên nhân và phục hồi sức khỏe cho tôm.

Trước hết, cần ổn định lại môi trường ao nuôi:

• Tăng cường sục khí, đảm bảo oxy hòa tan >4 mg/l
• Giảm mật độ tôm nếu nuôi quá dày
• Thay nước có kiểm soát, tránh thay đột ngột

Xem thêm: Chia sẻ bà con cách tạo oxy hồ nuôi không cần máy đơn giản

Tiếp theo, bà con nên sử dụng một số chế phẩm vi sinh để cải thiện chất lượng nước, giảm khí độc và hạn chế vi khuẩn gây hại.

Tiếp theo, tiến hành bổ sung khoáng chất và vitamin:

• Bổ sung khoáng tổng hợp (Ca, Mg, P)
• Trộn vitamin C, E vào thức ăn để tăng sức bền mô cơ
• Kết hợp men tiêu hóa giúp tôm hấp thu tốt hơn

Trong trường hợp nghi ngờ có vi khuẩn cơ hội, cần tham khảo ý kiến chuyên gia thủy sản, tuyệt đối không lạm dụng kháng sinh.

Hướng dẫn bà con phòng ngừa bệnh hoại tử cơ trên tôm

Phòng bệnh hoại tử cơ trên tôm luôn là phương pháp hiệu quả và bền vững hơn rất nhiều so với trị bệnh. Để hạn chế bệnh hoại tử cơ ở tôm, bà con nên có một số biện pháp phòng ngừa như:

• Quản lý môi trường ao nuôi ổn định, hạn chế biến động
• Duy trì oxy hòa tan đầy đủ cả ngày lẫn đêm
• Bổ sung khoáng và vitamin định kỳ
• Quản lý thức ăn hợp lý, tránh dư thừa
• Hạn chế gây stress cho tôm khi kéo lưới, sang ao
• Theo dõi sức khỏe tôm hằng ngày để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường

Phân biệt bệnh đục cơ và hoại tử cơ trên tôm thẻ chân trắng

Nhiều bà con thường nhầm lẫn giữa bệnh đục cơ và bệnh hoại tử cơ trên tôm thẻ chân trắng. Một số điểm phân biệt cơ bản như sau:

• Bệnh đục cơ: do thiếu khoáng/stress thường xuất hiện sớm (từ 10 ngày tuổi), làm cơ dọc thân trắng đục, có thể cong thân, nhưng có thể phục hồi.
• Hoại tử cơ: do virus, xuất hiện muộn hơn (từ 45 ngày tuổi), bắt đầu ở đuôi, lan dần, cơ chuyển đỏ và chết cao, không hồi phục, khó trị, chỉ phòng ngừa

Việc phân biệt đúng giúp bà con lựa chọn biện pháp xử lý phù hợp, tránh điều trị sai cách.

Bệnh hoại tử cơ trên tôm là vấn đề phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu bà con hiểu rõ nguyên nhân, nhận biết sớm dấu hiệu và áp dụng đúng biện pháp xử lý. Việc ổn định môi trường ao nuôi, bổ sung đầy đủ khoáng chất, vitamin và tăng cường quản lý chất lượng nước chính là yếu tố then chốt giúp hạn chế thiệt hại. Hiện nay, hóa chất thủy sản Việt Mỹ chuyên cung cấp các loại vi sinh xử lý nước, khoáng chất và vitamin cho thủy sản giúp ổn định chất lượng nước và phòng ngừa bệnh. Nếu quý khách có nhu cầu về sản phẩm, hãy liên hệ ngay với chúng tôi theo số điện thoại chi nhánh gần nhất ở cuối website để được hỗ trợ. Trân trọng cảm ơn quý khách.