Cá bị nấm: Nguyên nhân, triệu chứng và cách chữa hiệu quả

Cá bị nấm là một trong những bệnh phổ biến trong chăn nuôi thủy sản, đặc biệt khi môi trường nước không đảm bảo hoặc cá bị suy giảm sức đề kháng. Nếu không phát hiện và xử lý kịp thời, bệnh nấm có thể lây lan nhanh, khiến cá chết hàng loạt gây tổn thất kinh tế cho bà con. Hóa chất thủy sản Việt Mỹ sẽ giúp bà con hiểu rõ bệnh cá bị nấm, nguyên nhân, triệu chứng và cách chữa hiệu quả.

Bệnh nấm cá là gì?

Bệnh nấm cá là tình trạng cá bị các loại nấm ký sinh (phổ biến nhất là Saprolegnia) tấn công vào da, vây, mang hoặc trứng cá. Bệnh nấm cá thường tấn công khi cá bị yếu hoặc môi trường nước bẩn, có chất hữu cơ dư thừa. Bệnh gây ra các đốm trắng, lớp phủ như bông gòn trên da, vây, mang, làm cá khó thở, bỏ ăn và có thể dẫn đến chết nếu không điều trị kịp thời. 

Bệnh nấm có thể xảy ra trên nhiều loài cá khác nhau như cá cảnh, cá nước ngọt, cá nuôi ao hồ,… Bệnh này thường bùng phát khi cá bị stress do chất lượng nước kém, nhiệt độ thay đổi, hoặc bị thương.

Xem thêm: cá vàng bị nấm trắng

Nguyên nhân cá bị nấm

Bệnh nấm ở cá thường bùng phát do sự kết hợp giữa mầm bệnh có sẵn trong môi trường và hệ miễn dịch của cá bị suy yếu. Dưới đây là các nguyên nhân chính:

• Chất lượng nước kém: Bể bẩn, nhiều thức ăn thừa, phân cá tích tụ tạo ra khí độc và các chất độc hại khác.
• Stress: Độ pH và nhiệt độ thay đổi đột ngột hoặc quá cao/thấp so với mức lý tưởng làm cá bị sốc và bị stress.
• Tổn thương: Các vết trầy xước trên da hoặc vây (do đánh nhau hoặc va chạm vật cứng) là tiền đề để bào tử nấm xâm nhập vào cá.
• Lây nhiễm: Khi đưa cá mới vào bể mà không qua quy trình cách ly có thể mang theo bào tử nấm và ký sinh trùng. 
• Mật độ: Mật độ nuôi cá quá dày, thiếu oxy .
• Cá yếu: Cá suy yếu do thiếu dinh dưỡng và stress kéo dài.

Những yếu tố này tạo điều kiện thuận lợi cho nấm phát triển và tấn công cá.

Triệu chứng, dấu hiệu nhận biết cá bị nấm

Bà con có thể nhận biết cá bị nấm thông qua các dấu hiệu sau:

• Xuất hiện đốm trắng: Giống như bông gòn, có thể là đốm nhỏ hoặc mảng lớn trên da, vây, miệng.
• Vây co lại, bị rách: Cá có xu hướng khép vây.
• Khó thở: Cá hay ngoi lên mặt nước, thở gấp, tập trung ở dòng chảy (do nấm ở mang).
• Bơ phờ, bỏ ăn: Cá mất hứng thú với hoạt động bình thường.
• Cọ xát: Cá chà mình vào thành bể, đá, cây.

Khi bệnh nặng, nấm lan sâu gây lở loét, cá rất dễ chết nếu không điều trị kịp thời.

Các bệnh nấm cá phổ biến bà con cần biết

Bệnh nấm thủy mi

Nấm thủy mi do nấm Saprolegnia gây ra, thường gặp nhất trong nuôi cá nước ngọt. Bệnh biểu hiện bằng các mảng trắng xù trên da, vây, đuôi hoặc trứng cá. Nấm phát triển mạnh trong môi trường nước lạnh, bẩn và cá bị trầy xước.

Xem thêm: cá lóc bị nấm

Bệnh nấm mang

Bệnh nấm mang xảy ra khi nấm xâm nhập vào mang cá, gây tổn thương mô mang và cản trở quá trình hô hấp. Cá thường có biểu hiện thở gấp, ngoi lên mặt nước, mang sẫm màu hoặc có lớp nhớt bất thường. Đây là bệnh nguy hiểm, dễ gây chết cá nhanh.

Bệnh nấm trắng

Nấm trắng là dạng bệnh khiến cá xuất hiện các đốm trắng hoặc mảng trắng bám trên thân và vây. Cá bị nấm trắng thường bị nhầm lẫn với bệnh đốm trắng, tuy nhiên nấm trắng có dạng bông xù rõ rệt và lan rộng nhanh hơn nếu không xử lý.

Phân biệt bệnh nấm cá và bệnh đốm trắng ở cá

Nhiều bà con nhầm lẫn giữa cá bị nấm và bệnh đốm trắng. Để Cách phân biệt như sau:

Bệnh nấm cá:

• Mảng trắng dạng bông, sợi dài.
• Thường bám thành từng vùng.
• Do nấm Saprolegnia gây ra.

Bệnh đốm trắng:

• Đốm nhỏ li ti như hạt muối.
• Phân bố đều khắp thân cá.
• Do ký sinh trùng Ichthyophthirius gây ra.

Phân biệt đúng bệnh sẽ giúp lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và hiệu quả hơn.

Xem thêm: cá bị nấm ăn đuôi

Hướng dẫn bà con cách trị cá bị nấm hiệu quả

Để trị bệnh nấm cho cá hiệu quả (phổ biến nhất là nấm bông trắng, nấm mang), bà con cần thực hiện nhanh các bước sau:

Bước 1: Cách ly và vệ sinh môi trường

• Cách ly: Tách riêng những con cá bị bệnh sang một bể/chậu riêng (bể dưỡng) để tránh lây lan và dễ điều trị.
• Thay nước: Thay khoảng 20-30% lượng nước trong bể chính. Đảm bảo nước mới đã được khử Clo.
• Tăng nhiệt độ: Duy trì nhiệt độ nước ở mức 30°C – 32°C. Nhiệt độ cao giúp ức chế sự phát triển của bào tử nấm.

Bước 2: Phương pháp điều trị phổ biến

Bà con có thể chọn một trong các cách sau tùy vào tình trạng bệnh:

• Sử dụng muối hột: Pha muối hột với liều lượng 100g – 300g cho 100 lít nước. Muối giúp sát khuẩn và làm giảm căng thẳng cho cá.
• Xanh methylen: Dùng xanh methylen để tắm cá hoặc ngâm cá với liều lượng khoảng 1ml cho 10L nước, ngâm cá khoảng 30-60p, sử dụng 1 ngày 1 lần và liên tục trong 3-5 ngày. 
• Bổ sung vitamin C, khoáng chất để tăng sức đề kháng.
• Giảm lượng thức ăn, tránh làm ô nhiễm nước.

Phòng ngừa bệnh nấm cá như thế nào?

Nguyên nhân chủ yếu xảy ra các bệnh về nấm trên cá là do bà con nuôi cá với mật độ quá cao làm cho cá dễ lây truyền bệnh và chất lượng nước nuôi kém tạo nguồn chất hữu cơ dư thừa làm cho các mầm bệnh cơ hội và nấm phát triển mạnh. Vì thế để phòng các bệnh về nấm bà con cần lưu ý những ý sau:

• Thả nuôi với mật độ vừa phải.
• Cần kiểm soát lượng thức ăn khi cho ăn, tránh lượng thức ăn dư thừa tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.
• Thường xuyên kiểm tra các chỉ tiêu khí độc như: NO2, H2S, NH3,…và các chỉ tiêu pH, oxy để có biện pháp xử lý kịp thời khi ao nuôi bị biến động.
• Thay nước định kỳ và vệ sinh đáy ao đáy bể thường xuyên.
• Bổ sung dinh dưỡng, vitamin định kỳ cho cá để tăng sức đề kháng.
• Hạn chế làm cá bị trầy xước trong quá trình chăm sóc.
• Trong suốt vụ nuôi nên sử dụng bổ sung men vi sinh như EM gốc Nutrimend gold, VMC Baczyme,… định kỳ để ổn định nguồn nước, xử lý các vấn đề như cặn bẩn hữu cơ, thức ăn dư thừa, phân cá,…

Hy vọng bài viết đã giúp bà con hiểu rõ hơn về bệnh nấm cá, từ nguyên nhân, triệu chứng đến cách chữa và phòng ngừa hiệu quả. Phát hiện sớm và xử lý đúng cách sẽ giúp giảm thiệt hại và nâng cao hiệu quả nuôi cá. 

Hiện nay hóa chất thủy sản Việt Mỹ cung cấp các loại men vi sinh và hóa chất xử lý nước giúp làm sạch nước cải thiện môi trường ao nuôi giúp vật nuôi khỏe mạnh phát triển tốt. Nếu quý khách có nhu cầu về sản phẩm, đừng quên liên hệ với chúng tôi theo số điện thoại chi nhánh gần nhất ở cuối website để được tư vấn và báo giá tốt. Trân trọng cảm ơn quý khách.