Hướng dẫn giải quyết triệt để nấm đồng tiền ao tôm

Nấm đồng tiền trong ao tôm là hiện tượng phổ biến khiến môi trường ao mất ổn định, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tốc độ sinh trưởng của tôm nuôi. Việc nhận biết sớm nguyên nhân, dấu hiệu và áp dụng đúng cách trị nấm đồng tiền ao tôm sẽ giúp người nuôi hạn chế rủi ro và giảm thiệt hại kinh tế. Cùng Hóa chất thủy sản Việt Mỹ tìm hiểu chi tiết qua bài viết sau.

Nấm đồng tiền là gì?

Nấm đồng tiền trong ao nuôi tôm là dạng tập hợp cộng sinh giữa nấm, tảo và một số vi khuẩn có khả năng quang hợp, thường xuất hiện tại đáy ao và khu vực ven bờ. Nhờ quá trình quang hợp của tảo, nấm đồng tiền được cung cấp nguồn dinh dưỡng dồi dào, từ đó phát triển và lan rộng nhanh trong môi trường ao nuôi.

Sự tồn tại của nấm đồng tiền không chỉ làm suy giảm chất lượng nước mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe tôm. Trong quá trình sinh trưởng, nấm có thể tiết ra các chất độc gây ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa, làm giảm sức đề kháng và tăng nguy cơ phát sinh bệnh đường ruột cho tôm nuôi.

Nguyên nhân gây ra nấm đồng tiền

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến nấm đồng tiền trong ao tôm, trong đó phổ biến nhất gồm:

Ao nuôi bị ô nhiễm hữu cơ do thức ăn dư thừa, phân tôm và bùn đáy tích tụ lâu ngày, trong khi hệ vi sinh có lợi hoạt động kém.
Hàm lượng oxy hòa tan thấp, kèm theo sự tích tụ của các khí độc như amoni (NH₃/NH₄⁺) và H₂S, thường xuất phát từ việc lắp đặt hệ thống sục khí chưa hợp lý, xiphong đáy không đúng kỹ thuật hoặc thiết kế dòng chảy trong ao chưa hiệu quả.
Nhiệt độ và pH nước biến động mạnh, thiếu ổn định trong thời gian dài, tạo điều kiện thuận lợi cho nấm đồng tiền bùng phát.
Sự hiện diện và gia tăng của vi khuẩn, ký sinh trùng gây hại trong ao nuôi làm môi trường nước suy giảm chất lượng.
Hệ thống ao lắng, ao sẵn sàng và ao nuôi được thiết kế chưa đạt yêu cầu, dòng chảy giữa các ao chưa tối ưu, bố trí quạt nước và sục khí chưa phù hợp.
Quy trình xử lý nước đầu vào và sử dụng men vi sinh chưa đúng cách, tồn dư hóa chất hoặc bổ sung vi sinh không đúng liều lượng, thời điểm.

Dấu hiệu nhận biết nấm đồng tiền

Người nuôi có thể dễ dàng nhận biết nấm đồng tiền trong ao nuôi tôm thông qua các dấu hiệu sau:

Màu sắc của nấm: Nấm đồng tiền thường xuất hiện với các mảng có màu xanh lục, trắng, vàng hoặc nâu, tùy thuộc vào thành phần tảo cộng sinh trong ao.
Mùi tanh khó chịu: Ao nuôi xuất hiện mùi tanh đặc trưng, gây cảm giác khó chịu. Đây là dấu hiệu cho thấy môi trường nước đang xấu đi, khiến tôm giảm ăn và suy yếu.
Biểu hiện bất thường ở tôm: Tôm dễ mắc các bệnh liên quan đến đường ruột như phân trắng, rối loạn tiêu hóa hoặc teo gan. Tôm thường chậm lớn, ăn yếu, sức đề kháng giảm và có nguy cơ chết nếu không được xử lý kịp thời.

Tác hại của nấm đồng tiền đến tôm

Nấm đồng tiền trong ao tôm gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và khả năng sinh trưởng của tôm nuôi. Loại nấm này thường xâm nhập vào các mô mềm, đặc biệt là vỏ, mắt và cơ quan sinh dục, gây viêm nhiễm, tổn thương mô và hình thành các vết loét. Khi bị tấn công, tôm suy yếu nhanh, sức đề kháng giảm và dễ dẫn đến chết rải rác hoặc chết hàng loạt.

Tôm nhiễm nấm đồng tiền thường có biểu hiện chậm lớn, kém ăn và phát triển không đồng đều. Khả năng sinh trưởng suy giảm kéo theo năng suất và chất lượng tôm thương phẩm giảm đáng kể, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả của vụ nuôi.

Trong trường hợp không được phát hiện và xử lý kịp thời, nấm đồng tiền có thể lây lan nhanh trong ao nuôi, làm bùng phát dịch bệnh trên diện rộng. Hậu quả là sản lượng tôm sụt giảm nghiêm trọng, gây tổn thất lớn về kinh tế cho người nuôi.

Bên cạnh đó, khi tôm chết do nhiễm nấm, các xác tôm phân hủy sẽ làm môi trường nước tiếp tục ô nhiễm, tạo điều kiện thuận lợi cho nấm và nhiều loại vi sinh vật gây bệnh khác phát triển. Điều này hình thành một vòng luẩn quẩn khó kiểm soát nếu không có biện pháp can thiệp kịp thời và đồng bộ.

Ngoài thiệt hại trong quá trình nuôi, tôm bị nhiễm nấm đồng tiền thường không đạt tiêu chuẩn chất lượng thương phẩm, gây khó khăn trong tiêu thụ. Đặc biệt, đối với thị trường xuất khẩu, tôm bệnh có nguy cơ không đáp ứng được các yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn và chất lượng, từ đó ảnh hưởng đến uy tín và đầu ra của sản phẩm.

Cách trị nấm đồng tiền trong ao nuôi tôm hiệu quả

Khi phát hiện nấm đồng tiền trong ao nuôi tôm, người nuôi cần tiến hành xử lý sớm và đồng bộ. Việc chậm trễ không chỉ khiến nấm lan nhanh mà còn làm môi trường ao suy thoái nghiêm trọng, gây khó khăn cho quá trình kiểm soát và gia tăng rủi ro thiệt hại.

Giảm lượng thức ăn, tăng cường vitamin C

Trước tiên, cần điều chỉnh và cắt giảm khẩu phần ăn của tôm nhằm hạn chế thức ăn dư thừa – nguồn dinh dưỡng chính thúc đẩy nấm đồng tiền phát triển. Song song đó, nên bổ sung vitamin C chống sốc để nâng cao sức đề kháng, giúp tôm ổn định sức khỏe trong giai đoạn ao nuôi đang gặp vấn đề.

Không chà hoặc tẩy nấm trực tiếp

Một sai lầm thường gặp là tiến hành chà, cào hoặc tẩy nấm đồng tiền trực tiếp trong ao. Cách làm này không mang lại hiệu quả mà còn khiến bào tử nấm phát tán rộng hơn, đồng thời làm giải phóng độc tố vào môi trường nước, gây ảnh hưởng xấu đến tôm nuôi.

Sử dụng enzyme kết hợp vi sinh liều phù hợp

Tại khu vực xuất hiện nấm đồng tiền, người nuôi nên sử dụng enzyme xử lý môi trường kết hợp với men vi sinh. Có thể bổ sung men vi sinh đường ruột cho tôm thông qua trộn vào thức ăn nhằm tăng cường hệ vi khuẩn có lợi, hỗ trợ tiêu hóa và nâng cao sức đề kháng. Việc sử dụng nên duy trì liên tục trong suốt vụ nuôi để đạt hiệu quả ổn định.

Bên cạnh đó, cần kết hợp tạt men vi sinh làm sạch nước cùng với mật đường để kích hoạt vi sinh phát triển mạnh. Sau khi xử lý, duy trì sục khí liên tục nhằm tăng oxy hòa tan, hỗ trợ quá trình phân hủy chất hữu cơ và cải thiện chất lượng nước. Việc sử dụng enzyme và men vi sinh một cách định kỳ sẽ giúp làm sạch môi trường ao, cắt đứt nguồn dinh dưỡng của nấm đồng tiền và hạn chế khả năng tái phát trong quá trình nuôi.

Cách phòng ngừa nấm đồng tiền ao tôm

Nấm đồng tiền trong ao nuôi tôm là mối nguy tiềm ẩn, đặc biệt khi môi trường ao không được quản lý tốt. Một khi nấm xuất hiện và lan rộng, việc xử lý sẽ trở nên phức tạp và gây nhiều hệ lụy nghiêm trọng. Vì vậy, chủ động áp dụng các biện pháp phòng ngừa ngay từ đầu vụ là giải pháp hiệu quả và bền vững nhất.

Cải tạo ao nuôi, loại bỏ bào tử nấm triệt để

Khâu cải tạo ao giữ vai trò then chốt trong việc ngăn ngừa nấm đồng tiền. Đối với những ao đã từng xuất hiện nấm ở vụ nuôi trước, công tác cải tạo cần được thực hiện kỹ lưỡng hơn nhằm tiêu diệt hoàn toàn bào tử còn tồn lưu trong ao.

Người nuôi có thể áp dụng quy trình xử lý như sau:

Làm sạch ao bằng cách pha vôi bột CaO với nước tạo thành hỗn hợp sền sệt, sau đó tưới và quét đều lên toàn bộ bề mặt bạt ao. Lớp vôi phủ càng dày thì hiệu quả tiêu diệt mầm nấm càng cao.
Với ao có bờ bạt và đáy đất, cần giữ ẩm đáy ao rồi rải vôi nóng với liều lượng khoảng 700–800 kg/1.000 m² để xử lý triệt để nền đáy.
Tất cả các dụng cụ, thiết bị sử dụng trong ao nuôi có nguy cơ nhiễm mầm bệnh cũng cần được vệ sinh và khử trùng bằng vôi tôi.
Sau khi xử lý, phơi khô ao từ 2–3 ngày, tiếp đó xịt rửa, vệ sinh lại và tiếp tục phơi ao thêm khoảng 5–7 ngày trước khi lấy nước vào nuôi.

Quản lý và duy trì môi trường ao nuôi ổn định

Môi trường nước ô nhiễm là điều kiện thuận lợi để nấm đồng tiền phát tán và bùng phát. Do đó, trong suốt quá trình nuôi, người nuôi cần chú trọng kiểm soát chặt chẽ các yếu tố môi trường trong ao:

Quản lý khẩu phần ăn hợp lý, tránh tình trạng thức ăn dư thừa gây tích tụ chất hữu cơ.
Theo dõi và duy trì ổn định các chỉ tiêu quan trọng như oxy hòa tan (DO), nhiệt độ, pH, độ mặn, độ kiềm và độ trong của nước ao.
Thường xuyên kiểm tra hàm lượng khí độc để kịp thời xử lý khi vượt ngưỡng cho phép.
Vận hành hệ thống quạt nước hợp lý nhằm gom chất thải về khu vực trung tâm ao, kết hợp xiphong đưa bùn thải sang ao chứa để giữ đáy ao sạch.
Định kỳ sử dụng chế phẩm sinh học để phân hủy chất thải lắng tụ, đồng thời bổ sung các men vi sinh hỗ trợ đường ruột giúp tăng sức đề kháng và khả năng phòng bệnh cho tôm.

Hy vọng bài viết trên đã cung cấp cho bạn đọc nhiều thông tin bổ ích về nấm đồng tiền trong ao tôm. Nếu có nhu cầu mua vitamin C, men vi sinh, mật rỉ đường, vôi bột và nhiều loại hóa chất thủy sản khác, đừng quên kéo xuống cuối website, liên hệ chi nhánh gần nhất để được tư vấn và báo giá nhanh chóng. Cảm ơn bạn đã theo dõi!