Tảo giáp nở hoa trong ao: nguyên nhân, tác hại và cách xử lý

Tảo giáp nở hoa là hiện tượng không hiếm gặp trong ao nuôi tôm cá, đặc biệt vào giai đoạn môi trường biến động mạnh. Nếu không phát hiện và xử lý kịp thời, tảo giáp có thể gây thiếu oxy, phát sinh độc tố và làm tôm cá chết hàng loạt. Cùng Hóa chất thủy sản Việt Mỹ tìm hiểu nguyên nhân, tác hại và cách xử lý hiện tượng này!

Tảo giáp là gì?

Tảo giáp (Dinoflagellates) là một nhóm sinh vật phù du thuộc ngành Alveolata, thường sống ở môi trường nước mặn và nước ngọt. Chúng có cấu tạo đơn bào, có hai roi giúp di chuyển linh hoạt trong nước, đồng thời có khả năng phát sáng trong điều kiện thích hợp.

Trong ao nuôi tôm cá, tảo giáp thường xuất hiện với mật độ thấp và không gây hại rõ rệt. Tuy nhiên, khi gặp điều kiện thuận lợi, chúng có thể phát triển bùng phát nhanh chóng, tạo nên hiện tượng tảo giáp nở hoa và gây nhiều rủi ro cho ao nuôi.

Xem thêm: Các loại tảo trong ao nuôi tôm:Tảo lợi, tảo độc&cách cắt tảo

Hiện tượng tảo giáp nở hoa là như thế nào?

Tảo giáp nở hoa là hiện tượng mật độ tảo giáp trong ao tăng đột biến trong thời gian ngắn. Khi đó, màu nước ao thường chuyển sang nâu đỏ, vàng nâu hoặc hơi đỏ sậm. Một số trường hợp, vào ban đêm, bà con có thể quan sát thấy nước ao phát sáng nhẹ khi khuấy động.

Hiện tượng tảo giáp nở hoa thường đi kèm với các dấu hiệu như:

Màu nước biến đổi nhanh và khó kiểm soát.
Ao có mùi hôi, do tảo giáp sản sinh các chất hữu cơ gây mùi.
pH dao động mạnh giữa ngày và đêm.
Oxy hòa tan giảm sâu về ban đêm.
Tôm cá có biểu hiện giảm ăn, nổi đầu vào ban đêm hay sáng sớm.

Nguyên nhân gây ra hiện tượng tảo giáp nở hoa

Hiện tượng tảo giáp nở hoa trong ao nuôi thường do một số nguyên nhân chính như:

Dư thừa dinh dưỡng trong nước

Dư thừa dinh dưỡng là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tảo giáp nở hoa. Thức ăn dư thừa, phân tôm cá, xác tảo chết và chất hữu cơ tích tụ lâu ngày tạo nguồn dinh dưỡng dồi dào cho tảo giáp phát triển. Khi hàm lượng nitơ, phospho trong nước cao, tảo giáp dễ dàng sinh sôi nhanh chóng và chiếm ưu thế so với các nhóm tảo có lợi khác.

Biến động môi trường ao nuôi

Những biến động đột ngột về nhiệt độ, độ mặn, pH hoặc ánh sáng đều có thể kích thích tảo giáp phát triển mạnh. Khi thời tiết nắng nóng, nhiệt độ nước tăng đột ngột có thể làm tăng tốc độ quang hợp của tảo. Khi độ mặn thay đổi, thường từ 15 – 35‰ là ngưỡng thuận lợi cho tảo giáp. Hoặc khi độ pH, oxy hòa tan trong nước không ổn định, đặc biệt vào sáng sớm, có thể làm suy yếu hệ vi sinh và tảo có lợi, tạo khoảng trống sinh thái cho tảo giáp bùng phát.

Mất cân bằng vi sinh và vi tảo trong ao

Trong ao nuôi khỏe mạnh, vi sinh vật có lợi và tảo có lợi luôn tồn tại ở trạng thái cân bằng. Khi bà con ít sử dụng vi sinh hoặc dùng hóa chất không hợp lý, hệ vi sinh bị suy giảm, tảo có lợi bị tiêu diệt, dẫn đến mất cân bằng. Lúc này, tảo giáp dễ dàng phát triển mạnh do không còn bị cạnh tranh dinh dưỡng và không gian sống.

Nguồn nước đầu vào bị ô nhiễm tảo giáp

Nhiều ao nuôi sử dụng nguồn nước sông, kênh rạch chưa qua xử lý kỹ. Nếu nguồn nước đầu vào bị nhiễm các bào tử tảo giáp, khi cấp nước vào ao sẽ vô tình đưa tảo giáp vào ngay từ đầu vụ hoặc trong quá trình nuôi. Gặp điều kiện dinh dưỡng, ánh sáng phù hợp, tảo sẽ bùng phát nhanh chóng. Đây là nguyên nhân khiến nhiều ao bị tảo giáp nở hoa dù đã quản lý tương đối tốt.

Thiếu biện pháp quản lý ao đúng cách

Một số sai sót trong quá trình quản lý ao như:

Cho ăn quá nhiều so với nhu cầu của tôm cá.
Không siphon đáy định kỳ khiến chất thải hữu cơ tích tụ.
Sục khí và quạt nước không đủ công suất.
Không theo dõi các chỉ tiêu môi trường thường xuyên.

Tác động tiêu cực của tảo giáp nở hoa trong ao nuôi tôm cá

Tảo giáp nở hoa có thể gây ra rất nhiều tác động tiêu cực cho ao nuôi tôm cá, cụ thể như:

Tôm thiếu oxy, nổi đầu

Tảo giáp quang hợp mạnh vào ban ngày nhưng ban đêm lại tiêu thụ lượng oxy rất lớn. Khi mật độ tảo cao, oxy hòa tan giảm mạnh về đêm và rạng sáng, khiến tôm cá bị thiếu oxy, nổi đầu, lờ đờ, thậm chí là chết.

Gây ra hiện tượng phát sáng trong nước

Một đặc điểm đặc trưng của tảo giáp là khả năng phát quang sinh học. Khi tảo giáp nở hoa, hiện tượng phát sáng sẽ ảnh hưởng tập tính của tôm, khả năng bắt mồi, dễ làm tôm stress nặng, bỏ ăn và chết rải rác.

Tôm nhiễm khí độc

Tảo giáp phát triển mạnh thường đi kèm với sự tích tụ chất hữu cơ và bùn đáy. Quá trình phân hủy tạo ra các khí độc như NH3, NO2, gây ảnh hưởng trực tiếp đến mang, gan tụy, làm tôm lờ đờ, bỏ ăn.

Gây ra các loại bệnh trên tôm

Môi trường ao bị tảo giáp nở hoa khiến tôm bị stress kéo dài, sức đề kháng suy giảm. Đây là điều kiện thuận lợi để các bệnh như phân trắng, hoại tử gan tụy, đốm trắng hoặc nhiễm khuẩn đường ruột phát sinh.

Gây ô nhiễm môi trường nước

Khi tảo giáp tàn hàng loạt, xác tảo phân hủy nhanh chóng làm nước ao đục, bốc mùi và ô nhiễm nghiêm trọng. Việc xử lý sau tảo tàn thường khó khăn và tốn nhiều chi phí hơn so với xử lý sớm.

Hướng dẫn bà con xử lý tảo giáp nở hoa hiệu quả nhất

Dùng biện pháp cơ học

Biện pháp cơ học giúp giảm mật độ tảo giáp ngay lập tức và hạn chế thiếu oxy:

Tăng cường chạy quạt nước, sục khí liên tục về đêm.
Vớt tảo nổi hoặc siphon đáy để loại bỏ xác tảo.
Thay nước một phần nếu nguồn nước đầu vào đảm bảo sạch.

Dùng vôi

Vôi giúp điều chỉnh môi trường và ức chế sự phát triển của tảo giáp. Bà con có thể sử dụng vôi nông nghiệp (CaO, Ca(OH)2, CaCO3) hay vôi dolomite. Khi dùng vôi bột CaO, bà còn có thể hòa tan trong nước tạo ra Ca(OH)2 đánh xuống ao, giúp tăng pH cục bộ, làm chết tảo.

Khi lượng tảo lớn, bà con ngâm vôi từ 2h chiều, đợi đến 3h thì mang vôi tạt quanh ao, liều dùng khoảng 30kg/1000m3, dùng trong 2 ngày liên tiếp. Nên dùng vôi vào ban đêm để tránh gây hại cho tôm. Với ao bạt, sau khi dùng vôi, nên siphon đáy để giảm lượng vôi tích tụ đáy gây ô nhiễm.

Dùng vi sinh

Vi sinh là giải pháp bền vững để kiểm soát tảo giáp nở hoa. Một số vi sinh cắt tảo phổ biến như VMC BIO – INO, Nutrimend titanium, VMC Baczyme… Những loại vi sinh này giúp:

Phân hủy chất hữu cơ dư thừa.
Giảm nguồn dinh dưỡng cho tảo giáp.
Phục hồi hệ vi sinh có lợi trong ao.

Dùng hóa chất

Trong trường hợp tảo giáp phát triển quá mạnh, bà con có thể sử dụng hóa chất diệt tảo chuyên dụng như phèn xanh, Viropond, TCCA 90%, chlorine, bkc 80%… Khi dùng hóa chất cần lưu ý:

Dùng đúng liều khuyến cáo.
Không đánh vào lúc nắng gắt.
Tăng cường sục khí để tránh thiếu oxy.

Sau khi dùng hóa chất, nên bổ sung vi sinh để nhanh chóng ổn định lại môi trường ao.

Xem thêm: 5+ cách diệt tảo xanh trong ao nuôi cá nhanh nhất cho bà con

Mua vôi, vi sinh, hóa chất diệt tảo giáp nhanh, giá tốt tại VMCGROUP

VMCGROUP là đơn vị cung cấp đa dạng các sản phẩm xử lý tảo giáp nở hoa cho ao nuôi tôm cá, bao gồm:

Vôi nông nghiệp, vôi dolomite chất lượng cao.
Men vi sinh xử lý tảo độc: VMC BIO – INO, Nutrimen titanium, VMC Baczyme…
Hóa chất diệt tảo giáp an toàn, hiệu quả: Phèn xanh, Viropond, TCCA 90%, chlorine, bkc 80%…
Chế phẩm ổn định môi trường sau xử lý tảo.

Ưu điểm khi mua tại VMCGROUP:

Sản phẩm chính hãng, nguồn gốc rõ ràng.
Giá tốt cho hộ nuôi và trang trại.
Tư vấn kỹ thuật chi tiết theo từng tình trạng ao.
Hỗ trợ bà con xử lý tảo giáp nở hoa an toàn, hiệu quả và bền vững.
Hệ thống chi nhánh rộng khắp toàn quốc, giao hàng nhanh chóng.

Hy vọng bài viết trên đã cung cấp cho bạn đọc nhiều thông tin bổ ích về cách xử lý tảo giáp nở hoa trong ao. Nếu có nhu cầu mua sản phẩm, đừng quên kéo xuống cuối website, liên hệ chi nhánh gần nhất của Hóa chất thủy sản Việt Mỹ để được tư vấn và báo giá nhanh chóng. Cảm ơn bạn đã theo dõi!