Tìm hiểu chi tiết từng giai đoạn cua lột xác

Cua lột xác là quá trình sinh trưởng tự nhiên, quyết định trực tiếp đến tốc độ lớn, sức khỏe và giá trị thương phẩm của cua. Việc hiểu rõ các giai đoạn cua lột xác cũng như các yếu tố tác động sẽ giúp người nuôi chủ động quản lý môi trường, hạn chế rủi ro và nâng cao hiệu quả nuôi cua. Cùng Hóa chất thủy sản Việt Mỹ tìm hiểu chi tiết nhé!

Tổng quan về quá trình cua lột xác

Trong suốt vòng đời, cua phải trải qua nhiều lần lột xác để có thể phát triển và lớn lên. Mỗi giai đoạn sinh trưởng đều có số lần lột xác và chu kỳ khác nhau. Ở giai đoạn ấu trùng, cua thường trải qua nhiều lần lột xác liên tiếp trong khoảng thời gian ngắn (2–5 ngày giữa các lần), giúp chúng chuyển từ dạng ấu trùng ban đầu sang các dạng phát triển cao hơn. Khi bước sang giai đoạn tiền trưởng thành, thời gian giữa các lần lột xác kéo dài hơn, có thể từ 8–11 ngày, trước khi hình thành cua con. Từ giai đoạn cua con đến khi trưởng thành, chúng phải trải qua thêm nhiều lần lột xác (thường từ 16–18 lần), và tổng thời gian để hoàn tất quá trình này có thể kéo dài từ vài trăm ngày đến hơn một năm.

Sau mỗi lần lột xác, khối lượng cơ thể cua có thể tăng thêm từ 20–50%, trong khi kích thước chiều ngang mai tăng từ 3–44%. Đặc điểm chung là cua càng lớn thì chu kỳ lột xác càng chậm lại. Sự thay đổi hình dạng trong quá trình này không chỉ phản ánh sự phát triển mà còn liên quan đến quá trình trưởng thành sinh dục. Ở giai đoạn chưa trưởng thành, càng của cua đực và phần bụng của cua cái thường phát triển không đồng đều.

Một đặc tính quan trọng của cua là khả năng tái tạo các bộ phận bị mất, chẳng hạn như chân hoặc càng. Khi bị thiếu phụ bộ, cua thường có xu hướng lột xác sớm hơn để tái tạo lại phần cơ thể bị mất. Chính nhờ khả năng này mà cua có thể duy trì khối lượng và đảm bảo sự cân bằng trong quá trình sinh trưởng.

Các giai đoạn trong quá trình lột xác của cua

Quá trình cua lột xác diễn ra theo chu kỳ rõ ràng, gồm nhiều giai đoạn kế tiếp nhau:

Giai đoạn đầu lột xác

Giai đoạn này bắt đầu khi lớp mai của cua gần như đã cứng hoàn toàn. Ở thời điểm này, các chân bò và phụ bộ vẫn còn khá linh hoạt, các mô bên trong cơ thể tiếp tục tăng trưởng mạnh. Tuy nhiên, khi mai dần đạt độ cứng tối đa, khả năng vận động của chân và phụ bộ giảm xuống, các bộ phận này trở nên giòn và dễ gãy nếu chịu tác động mạnh.

Song song đó, một lớp màng mới hình thành bên trong lớp mai cũ. Khi lớp màng này phát triển, các mô ngừng tăng trưởng và cua bắt đầu tích lũy chất dinh dưỡng để chuẩn bị cho lần lột xác tiếp theo. Ở giai đoạn này, hàm lượng nước trong cơ thể cua chiếm tỷ lệ lớn so với tổng khối lượng cơ thể, đóng vai trò quan trọng cho các biến đổi sinh lý sắp diễn ra.

Giai đoạn chuẩn bị lột xác

Trong giai đoạn này, lớp biểu bì của cua tách dần khỏi lớp màng bên trong và bắt đầu tiết ra lớp vỏ mới. Các gai mới được hình thành bên trong các gai cũ, tuy nhiên chúng vẫn còn rất mềm và chưa có khả năng bảo vệ cơ thể.

Các chất dinh dưỡng đã được tích lũy trước đó được huy động mạnh, đồng thời glycogen được hình thành trong mô biểu bì để cung cấp năng lượng cho quá trình lột xác. Tiếp theo, lớp vỏ mới tiếp tục phát triển và dần cứng hơn, trong khi lớp vỏ cũ bên ngoài bị thoái hóa thành dạng gelatin. Quá trình tái hấp thu các khoáng chất từ vỏ cũ diễn ra mạnh mẽ, làm xuất hiện những đường nứt rõ rệt trên bề mặt mai.

Ở giai đoạn này, cua giảm dần các hoạt động, hạn chế di chuyển và gần như ngừng bắt mồi để tập trung năng lượng cho việc lột xác. Khi việc tái hấp thu vỏ cũ hoàn tất, lớp vỏ cũ sẽ tách ra theo các đường nứt, chuẩn bị cho giai đoạn thoát xác.

Giai đoạn lột xác

Đây là giai đoạn cua hấp thu nước mạnh mẽ để làm tăng thể tích cơ thể, giúp tách hoàn toàn khỏi lớp vỏ cũ. Khi quá trình này kết thúc, cua bước ra khỏi vỏ cũ với lớp vỏ mới và các gai mới, tuy nhiên tất cả vẫn còn rất mềm và chưa được khoáng hóa hoàn toàn.

Trong thời điểm này, cua đặc biệt nhạy cảm với các yếu tố môi trường. Khả năng vận động bị hạn chế, thậm chí có thể gần như bất động, nên cua thường tìm nơi kín đáo để ẩn nấp nhằm tránh kẻ thù. Quá trình khoáng hóa lớp vỏ mới bắt đầu diễn ra ngay sau khi lột xác.

Giai đoạn sau lột xác

Sau khi lột xác, quá trình khoáng hóa tiếp tục giúp lớp vỏ mới ngày càng cứng chắc hơn. Khi vỏ đạt độ cứng nhất định, cua bắt đầu hoạt động và bắt mồi trở lại để bù đắp năng lượng đã tiêu hao. Khi lớp vỏ cứng hoàn toàn, cua kết thúc một chu kỳ lột xác và bước vào giai đoạn sinh trưởng tiếp theo, chuẩn bị cho chu kỳ lột xác mới trong tương lai.

Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình cua lột xác

Quá trình cua lột xác chịu tác động bởi nhiều yếu tố, trong đó quan trọng nhất gồm:

• Chất lượng nước: pH, độ mặn, nhiệt độ và oxy hòa tan ổn định giúp cua lột xác đồng loạt, hạn chế hao hụt.
• Khoáng chất: Canxi, magie và các vi lượng đóng vai trò quan trọng trong hình thành vỏ mới. Thiếu khoáng khiến cua chậm cứng vỏ hoặc chết sau lột.
• Dinh dưỡng: Thức ăn đầy đủ đạm, vitamin và khoáng giúp cua tích lũy năng lượng cho quá trình lột xác.
• Mật độ nuôi: Mật độ quá cao làm tăng cạnh tranh, dễ xảy ra hiện tượng cắn nhau khi cua đang mềm vỏ.
• Quản lý ao nuôi: Việc thay nước, sục khí, sử dụng chế phẩm sinh học hợp lý giúp môi trường luôn ổn định, tạo điều kiện thuận lợi cho cua lột xác an toàn. Một số chế phẩm sinh học phổ biến như chế phẩm vi sinh xử lý môi trường nước nuôi VMC BIO EM, vi sinh xử lý khí độc Nutrimend Titanium…

Hy vọng bài viết trên đã cung cấp cho bạn đọc nhiều thông tin bổ ích về cua lột xác. Nếu có nhu cầu mua khoáng chất, vitamin, chế phẩm sinh học trong thủy sản…, đừng quên kéo xuống cuối website, liên hệ chi nhánh gần nhất để được tư vấn và báo giá nhanh chóng. Cảm ơn bạn đã theo dõi!