Bệnh gan ở tôm là nhóm bệnh nguy hiểm, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiêu hóa, sinh trưởng và sức đề kháng của tôm. Khi gan tôm bị tổn thương, tôm dễ bỏ ăn, chậm lớn, nhiễm thêm nhiều bệnh khác và gây thiệt hại lớn cho người nuôi. Hãy cùng theo dõi bài viết dưới đây, hóa chất thủy sản Việt Mỹ sẽ giúp bạn nhận biết dấu hiệu tôm bị bệnh gan và cách điều trị.
Các bệnh gan ở tôm thường mắc phải
Gan tụy là cơ quan quan trọng nhất của tôm, vì vậy khi môi trường nuôi không ổn định hoặc quản lý kém, gan tôm rất dễ bị tổn thương. Dưới đây là những bệnh gan ở tôm thường gặp nhất.
Bệnh teo gan

Bệnh teo gan là tình trạng gan tụy nhỏ lại, mỏng và kém phát triển so với bình thường. Gan thường nhạt màu, không còn căng đầy. Nguyên nhân chủ yếu do:
- Thiếu dinh dưỡng, thiếu khoáng và vitamin
- Tôm bị stress kéo dài
- Chất lượng nước kém, nhiều khí độc
Tôm bị teo gan thường chậm lớn, yếu và dễ mắc các bệnh kế phát.
Xem ngay: Chuyên gia chia sẻ công thức đánh khoáng cho ao tôm đúng, đủ
Bệnh nhũn gan hoặc vàng gan
Nhũn gan hoặc vàng gan là bệnh gan phổ biến, dễ nhận biết. Gan tụy trở nên mềm, dễ vỡ, chuyển sang màu vàng nhạt hoặc vàng nâu. Nguyên nhân thường liên quan đến:
- Thức ăn kém chất lượng, nấm mốc
- Dư thừa hữu cơ trong ao
- Vi khuẩn Vibrio phát triển mạnh
Bệnh nếu không xử lý sớm sẽ khiến tôm suy yếu nhanh và chết rải rác.
Bệnh hoại tử gan tụy cấp tính
Hoại tử gan tụy cấp tính (AHPND) là bệnh nguy hiểm nhất trong nhóm bệnh gan ở tôm. Bệnh khiến gan tụy hoại tử nhanh, tôm bỏ ăn đột ngột và chết hàng loạt chỉ sau vài ngày.
Nguyên nhân chính do vi khuẩn Vibrio mang độc tố, thường bùng phát ở giai đoạn đầu vụ nuôi nếu môi trường ao nuôi không được quản lý tốt.
Dấu hiệu tôm bị bệnh gan

Việc phát hiện sớm dấu hiệu tôm bị bệnh gan là yếu tố then chốt giúp điều trị hiệu quả và hạn chế thiệt hại nhất cho bà con nuôi tôm.
Thay đổi màu sắc
Gan tôm khỏe mạnh thường có màu nâu sẫm hoặc nâu đen. Khi bị bệnh, gan có thể:
- Nhạt màu
- Vàng nhạt hoặc vàng nâu
- Trắng đục hoặc hoại tử từng phần
Đây là dấu hiệu dễ quan sát nhất khi kiểm tra tôm.
Chất lượng vỏ
Tôm bị bệnh gan thường có:
- Vỏ mỏng, mềm
- Khó lột xác hoặc lột xác không hoàn chỉnh
- Màu vỏ xấu, kém bóng
Điều này cho thấy khả năng hấp thu khoáng và dinh dưỡng của tôm đang suy giảm.
Sự suy yếu
Tôm bị bệnh gan thường bơi yếu, phản xạ chậm, hay nằm đáy ao. Khi kéo nhá, tôm ít nhảy và dễ bị stress.
Xem thêm: Dấu hiệu tôm bị nhiễm khuẩn | Cách xử lý và phòng bệnh
Thay đổi hành vi ăn uống
Một trong những dấu hiệu sớm nhất là tôm giảm ăn hoặc bỏ ăn. Lượng thức ăn dư thừa nhiều trong sàng ăn cho thấy gan tụy tôm đang gặp vấn đề.
Tăng tốc độ tử vong
Khi bệnh gan diễn biến nặng, tôm bắt đầu chết rải rác, sau đó tăng nhanh nếu không được xử lý kịp thời, đặc biệt vào ban đêm hoặc sáng sớm.
Thay đổi sinh học
Tôm bị bệnh gan thường có:
- Ruột rỗng, đứt khúc
- Phân lỏng, phân trắng
- Hệ miễn dịch suy giảm
Những thay đổi này làm tôm dễ nhiễm thêm các bệnh khác.
Cách trị tôm bị bệnh gan

Để trị bệnh gan ở tôm, cần kết hợp xử lý môi trường (giảm thức ăn, thay nước, dùng vi sinh), dùng thuốc hỗ trợ gan hoặc kháng sinh (nếu do vi khuẩn), bổ sung vitamin/khoáng chất, và sau điều trị phải phục hồi đường ruột bằng men vi sinh.
Xử lý khẩn cấp khi phát hiện ra bệnh
- Giảm ăn hoặc ngưng cho ăn: Ngưng cho ăn 1-3 ngày, hoặc giảm 50% lượng thức ăn, tránh dư thừa thức ăn
- Xử lý nước môi trường ao: Thay 30-50% nước ao, tăng cường oxy chạy quạt mạnh sủi khí liên tục. Quản lý chặt thức ăn dư thừa
- Sử dụng các chế phẩm vi sinh để xử lý đáy ao, giảm chất hữu cơ, khí độc trong ao. Một số chế phẩm vi sinh an toàn, hiệu quả bà con nên dùng như: VMC men vi sinh xử lý đáy Titanium, VMC Baczyme,…
Dùng sản phẩm hỗ trợ và điều trị
Một số sản phẩm hỗ trợ gan như:
- VMC Liver Herb: Ức chế sự hủy hoại tế bào gan, cải thiện sự suy giảm chức năng gan và các triệu chứng viêm gan giúp tôm bài tiết tốt. Giải độc và tăng cường chức năng gan
- VMC Super Herb: Phòng và trị bệnh đường ruột, gan tụy hiệu quả, phòng viêm gan, hoại tử gan
Bổ sung dinh dưỡng: Cung cấp thêm Vitamin C, khoáng chất, axit amin thiết yếu giúp tôm tăng sức đề kháng.
Ngoài ra bà con cũng nên quản lý thức ăn và môi trường ao nuôi tốt để tôm hồi phục hoàn toàn và tránh tái phát.

Biện pháp phòng ngừa tôm bị gan
Để hạn chế tôm bị bệnh gan, bà con nên:
- Chọn con giống khỏe mạnh, sạch bệnh
- Quản lý môi trường ao nuôi ổn định
- Cho ăn đúng kỹ thuật, sử dụng thức ăn chất lượng
- Định kỳ bổ sung vi sinh, khoáng và vitamin
- Theo dõi sức khỏe tôm hằng ngày để nhanh chóng phát hiện sự bất thường của tôm từ đó đưa ra những biện pháp xử lý kịp thời.
Bạn có biết: Chức năng của gan tôm?
Gan là cơ quan quan trọng để hấp thụ và dự trữ các chất dinh dưỡng, cũng được coi là cơ quan chính của tôm cho các chức năng khác:
- Tổng hợp và tiết ra các enzyme để tiêu hóa thức ăn.
- Hấp thụ chất dinh dưỡng.
- Vận chuyển các chất dinh dưỡng dự trữ đến cơ, tuyến sinh dục và các mô khác trong giai đoạn sinh trưởng và sinh sản.
- Nơi lưu trữ một năng lượng để cung cấp cho quá trình lột xác, bỏ đói hoặc sinh sản.
- Giải độc cho cơ thể.
Đóng vai trò quan trọng trong quá trình sinh trưởng và sinh sản ở tôm. Gan tôm khỏe giúp tôm ăn mạnh, lớn nhanh, lột xác tốt và hạn chế bệnh tật.
Bệnh gan ở tôm là nguyên nhân hàng đầu làm tôm suy yếu, chậm lớn và tăng tỷ lệ hao hụt trong quá trình nuôi. Việc nhận biết sớm dấu hiệu tôm bị bệnh gan, hiểu rõ nguyên nhân và áp dụng đúng cách điều trị sẽ giúp bà con hạn chế thiệt hại đáng kể. Hiện nay, hóa chất thủy sản Việt Mỹ cung cấp nhiều sản phẩm giúp bổ sung và tăng cường chức năng gan, giúp phòng ngừa và điều trị tôm bị bệnh gan. Nếu quý khách có nhu cầu mua hàng, vui lòng liên hệ với chúng tôi theo số điện thoại chi nhánh gần nhất ở cuối website để được hỗ trợ. Trân trọng cảm ơn quý khách.
